بازی اندروید
دستاورد پژوهشگران دانشگاه شریف؛

سنجش دقیق فاکتورهای خونی در کوتاه ترین زمان تنها با چند قطره خون

سنجش دقیق فاکتورهای خونی در کوتاه ترین زمان تنها با چند قطره خون

به گزارش بازی اندروید، تعدادی از پژوهشگران و دانشجویان دانشگاه شریف موفق به ساخت دستگاه لابراتوار روی دیسک شدند. این دستگاه عامل های خونی را بررسی و جواب آزمایش بدون دخالت اپراتور در اختیار کاربر قرار می گیرد.



به گزارش بازی اندروید به نقل از دانشگاه صنعتی شریف، ابزار تشخیص پزشکی مراقبت در محل، به ابزارهایی اطلاق می شوند که در منزل، مطب پزشک و حتی بیمارستان ها مورد استفاده قرار می گیرند و در مدت زمان کوتاه، نتیجه ی آزمایش مورد نظر را عرضه می کنند. این ابزارها که از مزیت هایی مانند زمان سریع پاسخگویی، دقت مناسب، راحتی استفاده و هزینه ی کم برخوردار می باشند نقش موثری در ارتقای سطح سلامت عمومی جوامع داشته اند. در دنیای امروزه، مشغله ی زیاد افراد در جوامع پیشرفته و نبود امکانات پزشکی مناسب و هزینه های بالا در جوامع درحال توسعه، دو دلیل مهم کوتاهی افراد در برابر سلامت فردی خویش محسوب می شوند. بنابراین استفاده از این ابزارها امکان کنترل راحتتر وضعیت سلامت را برای هر دو گروه افراد عنوان شده فراهم می آورد.
ریزسیالات به دانش بررسی و کنترل سیالات در مقیاس کوچک در محدوده ی میکرولیتر اطلاق می شود. ابزارهای مبتنی بر ریزسیالات، نمونه های ورودی را تحلیل و بررسی و پردازش می کنند و یا عملیاتی از قبیل جداسازی، اختلاط و غیره را بر آنها اعمال می نمایند. نمونه هایی که در ابزارهای ریزسیالاتی مورد بررسی و آزمایش قرار می گیرند می توانند هر یک از موارد ذیل باشند: خون، بزاق، ادرار، سوسپانسیون های سلولی، محلول های پروتئینی، آنتی بادی ها، بافرها و معرف های مورد استفاده در فرایندهای مختلف شیمیایی زیستی.
در مقایسه با فناوری های معمول آنالیزی مورد استفاده در لابراتوار ها، ریزسیالات مزایای گوناگونی را به همراه دارد که عبارتند از: کاهش چشم گیر مصرف معرف و نمونه، هزینه ی پایین تولید، زمان کوتاه تحلیل و بررسی در کنار دقت بالا و توانایی فوق العاده در یکپارچه سازی المانهای گوناگونی که جهت انجام یک آزمایش مورد نیاز هستند، مانند تغییر جهت جریان، اختلاط، اندازه گیری، جداسازی.
با تمام این مزایا، ریزسیالات توجه فرایندهای را در جوامع علمی به خود معطوف نموده و بیشتر از دو دهه است که توسط خیلی از دانشمندان در زمینه های مختلف مورد تحقیق و بررسی قرار گرفته است.
جمعی از پژوهشگران مرکز تحقیقات مهندسی بیوشیمی و کنترل محیط زیست دانشگاه صنعتی شریف هم نزدیک به یک دهه است که درحال تحقیق و پژوهش برای اندازه گیری عامل های خونی از راه ریزسیالات هستند و حالا موفق به طراحی و ساخت دستگاهی شده اند که در کوتاهترین زمان ممکن و با دریافت مقدار بسیار ناچیزی نمونه خون، سنجش های دقیقی عرضه می کند.
دکتر مریم سعادتمند در مورد ساخت این دستگاه می گوید: حدود هفت سال است که درحال پژوهش برای ساخت «دستگاه لابراتوار روی دیسک» هستیم و تابحال مقالات معتبری در این حوزه به چاپ رسانده ایم، اما هدف ما از این پژوهش صرفا تحقیقات آزمایشگاهی و چاپ مقاله نبوده و در زمینه تجاری سازی و ساخت دستگاه هم گامهای موثری برداشته ایم.
وی در ارتباط با نحوه عملکرد «دستگاه لابراتوار روی دیسک» اظهار داشت: این دستگاه شبیه دی وی دی رام اکسترنال کامپیوتر عمل می کند. بعد از وارد کردن نمونه خون به دیسک، فرآیندهایی بر روی دیسک صورت می گیرد و نهایتا جواب آزمایش و تست هایی که بر روی دیسک انجام شده در چارچوب یک فایل جهت چاپ به کاربر عرضه می شود.
دیسک های قابل استفاده در این دستگاه از جنس پلیمر بوده و بسته به شکلی کاری که بر روی آن صورت می گیرد دارای ضخامتی بین چند میلیمتر تا ۱سانتی متر هستند. نکته قابل توجه اینست که مقدار خونی که بعنوان نمونه برای این دستگاه استفاده می شود خیلی کم است. هر سی دی یا دیسک بین ۵ تا ۱۳ تست را می تواند انجام دهد که حدود ۱۰۰میکرولیتر خون نیاز دارد، در واقع با چند قطره از خون نوک انگشت، نمونه مورد نیاز این دیسک تأمین می شود.
تشریح نحوه عملکرد دستگاه لابراتوار روی دیسک
دکتر سعادتمند در ادامه به تشریح نحوه عملکرد این محصول پرداخت و اظهار داشت: ابتدا نمونه های خون به دیسک هایی که در آن معرف ها و بافرهای مناسب جاسازی شده وارد می شود و بعد از انجام فعل و انفعالاتی، نتایج تست های مورد نظر حاصل و به کاربرد عرضه می شود.
هر دیسک یک بار مصرف بوده و در ارتباط با تست های خاصی است. بر روی یک دیسک تست هایی را قرار می دهیم که مشابه یکدیگر بوده و یا به شکلی به هم ارتباط داشته و روی همدیگر اثر می گذارند و برای تشخیص درست پزشک نیاز است که آن جواب ها کنار یکدیگر قرار گیرد.
وی اظهار داشت: تست هموگلوبین و تست هموگلوبین A۱C برای افراد مستعد به بیماری دیابتی و تست های مولکولی DNA و cfDNA همچون تست هایی است که هم اکنون از راه دیسک های طراحی شده توسط ما قابل سنجش است، و تست های در ارتباط با چربی خون و نشانگرهای بیماری قلبی هم در حال انجام می باشد.
وی اظهار داشت: این دستگاه سنجش سریع (کمتر از نیم ساعت) و دقیقی عرضه خواهد کرد تا پزشک با عنایت به نتایج به دست آمده تشخیص مناسبی داشته باشد و روش سریع درمان را برای بیمار پیش گیرد.
تاریخچه ی این تکنولوژی
این پژوهشگر در ادامه یادآور شد؛ این تکنولوژی برای نخستین بار در امریکا مورد استفاده قرار گرفت و هم اکنون در آلمان خیلی زیاد مورد استفاده قرار می گیرد. نمونه ای از این دستگاه تا کنون واردکشور نشده است. هم اکنون بعضی از مراکز تحقیقاتی و آزمایشگاهی ایران درحال پژوهش و کار بر روی این دستگاه ها هستند. اما دستگاه ساخته شده در مرکز تحقیقات بیوشیمی و کنترل محیط زیست دانشگاه صنعتی شریف نسبت به نمونه هایی که در مراکز تحقیقاتی کشور در حال انجام می باشد دقیق تر بوده و فرآیندی که بروی دیسک صورت می گیرد از دقت بالاتری برخوردار می باشد.
وی اظهار داشت: انجام تست های متعدد بر روی دیسک ها فرایندی زمانبر و پیچیده است و با عنایت به این که بیماری های قلبی- عروقی رتبه یک را در دنیا دارند و اصلی ترین عامل مرگ و میر به شمار می آیند، تمرکز خویش را بر روی طراحی و ساخت دیسک های سنجش چربی خون و بیماری های قلبی گذاشته ایم.
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد؛ یکی از مزیت های این دستگاه قابل حمل بودن آن است. در واقع هدف اصلی ما برای ساخت این دستگاه انجام آزمایش در منزل نیست. هدف ما استفاده از این دستگاه در خانه های بهداشت، مراکز بهداشت روستایی و نقاط محرومی است که دسترسی به لابراتوار ها و دستگاههای پیشرفته محدود است.
دکتر سعادتمند یادآور شد؛ این دستگاه محدود به تست های خونی نیست و برای آنالیز آب و مواد غذایی، حتی بیماری های دام و طیور هم میتوان از آن استفاده نمود.
دقت سنجش های انجام شده در این دستگاه نسبت به لابراتوار ها
عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی شیمی و نفت در مورد مقایسه نتایج حاصل از سنجش در این دستگاه نسبت به لابراتوار ها اظهار داشت: در تحقیقاتمان هر دیسکی را که طراحی می نماییم، نتایج آنرا با روش های سنجش در لابراتوار ها هم مقایسه می نماییم. بررسی ها نشان داده است نتایج سنجش ها تفاوت قابل توجهی نداشته و جواب هایی که ما از راه این دستگاه به دست آوردیم با جواب هایی که از راه لابراتوار به دست آمده یکسان بوده و با وجود این که از مقدار نمونه خون کمتری هم بهره برده ایم جواب ها دقیق و قابل استناد بوده است.
تجاری سازی
دکتر سعادتمند در انتها به بحث تجاری سازی این محصول اشاره نمود و اظهار داشت: از دو سال پیش وارد فرآیندهای تجاری سازی شده ایم و حدود یک سال با شتاب دهنده هم آوا همکاری کردیم و نزدیک به یک سال است که با شتاب دهنده شریف در زمینه تجاری سازی همکاری می نماییم.
متاسفانه گرفتن مجوزها یکی از موانع ما برای پیشبرد سریع کارهاست. هم اکنون با معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری و پارک علم و فناوری دانشگاه تعاملاتی داشته ایم تا روند گرفتن مجوزها تسهیل شود. در نهایت و با عنایت به چالش هایی که با آن مواجه هستیم همچنان رو به جلو درحال حرکت هستیم و امیدواریم تا یک سال آینده این محصول را به مرحله تجاری سازی برسانیم.


منبع:

1402/08/23
12:41:47
5.0 / 5
226
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۵ بعلاوه ۱
بازی اندروید